Türk Konsolosluklarının Görev ve Yetkileri Neler?

Tarafından   Haziran 13, 2017

Türk Konsolosluklarının Görevleri ve Yetkileri Neler? Dünya genelinde yüzlerce konsolosluk binası ve binlerce çalısanıyla bulundukları ülkelerdeki Türk vatandaşlarına her türlü devlet hizmetini en son teknoloji ile en iyi şekilde sunmaktadır. Peki yurt dışında hizmet veren bu temsilciliklerimizin görev ve yetkilkeri nedir?

Konsolosların görev ve yetkileri ile ilgili konu başlıkları şöyledir:
Konsolos:
-Görevli olarak bulunduğu ülkede, kendisini göreve atamış devletin ticaret ve taşımacılık (deniz, kara ve hava) alanlarındaki çıkarlarını gözetir,
-Kendisini göreve atamış devletin uyruklarının çıkarlarının, haklarının ve kişiliklerinin yerel makamlar önünde korunması için çalışır,
-Pasaport, vize verilmesi, ticari ya da hukuki işlemlerle ilgili belgelerin onaylanması gibi işlemler yapar,
-Doğum, ölüm, evlenme gibi olaylarda tescil işlemleri yapar,
-Noterlik görevi yapar,
-Bulunulan ev sahibi ülke izin verirse, evlendirme memurluğu yapar,
-Doğrudan Yargı yetkisi olmamakla beraber, yargı yetkisinin kullanılmasına yardımcı nitelikte bazı sınırlı yetkileri vardır.

Türkiye, dış politikadaki etkinlik alanını son 14 yılda açtığı 72 yeni temsilcilikle genişleterek 2016’da 235’e ulaşan temsilcilik sayısıyla dünyada en çok dış temsilciliği bulunan 6’ncı ülke oldu.

Türkiye’nin 2002’de 163 olan dış temsilcilik sayısı, bu yıl 135 büyükelçilik, 13 daimi temsilcilik, 85 başkonsolosluk, 1 konsolosluk ajanlığı ve 1 ticaret ofisiyle 235’e ulaştı.

1. Vatandaşlarımızın Gözaltına Alınması, Tutuklanması ve Yargılanması
Hallerinde:
Konsolosun vatandaşlarıyla temas kurmak ve onları hukuksal olarak korumak yetkisi ve görevi vardır. Konsolosun ilgisi, tutuklunun aile bireyleri ile doğrudan ya da Konsolosluk aracılığıyla haberleşebilmesinin sağlanması bir tür psikolojik ve hukuki
“ilk yardım” sayılabilir.
-Bu bağlamda, tutuklu kişiye doğrudan hukuksal yardım sağlanması, avukat bulunması,toplanan deliller hakkında mahalli makamlardan bilgi alınması, sorgulama sırasında bir konsolosluk görevlisinin hazır bulunması, tutuklu ve hükümlü vatandaşlarımızın ziyaret edilmesi, cezaevi koşulları hakkında bilgi edinilmesi görev ve yetkiler arasındadır.
– Tutuklanan bir kişi hakkında vakit geçirmeksizin Konsolosluğuna bilgi verilmesi ilgilinin talepte bulunması koşuluna bağlıdır. İlgi istemezse, Konsolosluğa bilgi verilmez.

2. Pasaport İşleriyle İlgili Yetki ve Görevler:
Pasaport, gerçek kişilerin uluslar arası seyahatlerinde kullanılmak üzere düzenlenmiş bir belgedir. Pasaport, Devletlerce ve ilke olarak kendi uyruklarına verilir ve yabancı devletlere hitap eder. Pasaport, kişinin uyruğunun kanıtıdır. Yabancı ülkelere gidiş ve gelişlerde, yabancı devletlerce kolaylık gösterilmesi isteminin resmi belgesidir.
Sınırlardan giriş ve çıkış tarihleri konusunda kanıt oluşturan damgaların vurulduğu bir belgedir.
Ülkemizde 4 çeşit pasaport düzenlenmektedir. Bunlar, diplomatik, hizmet, hususi ve umuma mahsus pasaportlardır. Ayrıca, Türkiye’de vatansız durumda olanlar için “Yabancılara mahsus damgalı” pasaportlar verilmektedir. Pasaportlar, Türkiye’de esas itibariyle Emniyet makamlarınca (diplomatik pasaportlar Dışişleri Bakanlığınca verilir), yurtdışında ise, Konsolosluklarımız ve Büyükelçiliklerimiz tarafından
verilmektedir

3. Vize İşleriyle İlgili Yetki ve Görevler:
Vize, ilgili kişinin pasaportunda bulunan kimlik bilgilerinin doğruluğunu satayan ve gitmek istediği ülkeye girmesinde bir sakınca bulunmadığını belirten bir işlemdir. İlgili kişiye, vize verilen pasaportunu kullanarak gideceği ülkeye girebilmesi için verilen bir
onaydır.
-Ülkeler arasında vize uygulamaları esas itibariyle karşılıklıdır. Ancak, bir ülkenin tek taraflı olarak diğer bir ülke vatandaşları için vize mecburiyetini kaldırmasına yönelik uygulamalar da yaygındır. Örneğin, ülkemiz, tek taraflı olarak birçok Avrupa ülkesi
vatandaşı için vize uygulamamaktadır.
Vize verilmesine ilişkin uygulama, Dışişleri Bakanlığınca Konsolosluklara gönderilen düzenlemeler ve talimat uyarınca yürütülmektedir. Vize verilmesi Konsolosluğun yetkisine bağlı olsa da, bazı durumlarda, ülkemizin vize rejimi uygulamasına bağlı olarak Bakanlıktan talimat alınması gereklidir.
Bunun dışında, vize verilmiş olsa bile, sınır kapısında ilgilinin ülkeye alınmaması sözkonusu olabilir. Bu durumda, ilgiliye ülkeye kabul edilmemesi ile ilgili bilgi verilmesi gereklidir. Verilen vize, o ülkeye gelen yabancı uyruklu kişiye vizenin şekline ve geçerlilik süresine göre ikamet etme hakkı verir. Vize, ilgiliye uzun süreli ikamet hakkı vermez.

4. Noterlik ve Nüfus İşleriyle İlgili Yetki ve Görevler:
Noterlik hizmetleri, ancak, Konsolosluk binası içinde yerine getirilebilir. Zorunlu hallerde, (tutukluluk, yatalak hasta olma vb) ev sahibi ülkenin de yasal düzenlemeleri dikkate alınarak, Konsolosluk alanı dışında da bu hizmetler yerine getirilebilir.
Vatandaşlarımızın, yurtdışında nüfus olaylarını bağlı oldukları Konsolosluğa bildirme yükümlülükleri vardır. Sağ olarak dünyaya gelen her çocuğun, yurtdışında doğumdan itibaren en geç 60 gün içinde Konsolosluğa bildirilmesi zorunludur. Bu yükümlülüğünü zamanında yerine getirmeyenlere, nüfus ve aile cüzdanlarını kaybedenlere, medeni durum değişikliği sebebiyle nüfus cüzdanlarını değiştirmeyen kişilere idari para cezası verilir.

5. Ticari Denizcilik ve Sivil Havacılık Alanındaki Yetki ve Görevler:
Konsolosluk, tarihi akışı içinde ilk olarak liman kentlerinde ortaya çıkmış olup, bu bağlamda, deniz yoluyla yapılan ticaretin bunda çok büyük önemi vardır. Gemi, ve uçaklarla yapılan seyahatlerde kendi vatandaşlarına ve bunların mürettebatına yardım etmek, yolculuk sırasında vuku bulan olaylar hakkında soruşturma ve inceleme yapmak ve ev sahibi ülkenin izni çerçevesinde mürettebat arasındaki anlaşmazlıkları çözmek ve Türk bayraklı gemiler için “Bayrak Şahadetnamesi” düzenlemek yetki ve sorumlulukları arasındadır.

6. Evlendirme Yetkisi ile İlgili Yetki ve Görevler:
Yurtdışında Konsoloslara, ilk defa 10 Nisan 1927 tarihli Bakalar Kurulu Kararnamesi ile sadece kendi vatandaşlarına yönelik olarak “nüfus ve evlendirme memurluğu” yetkisi verilmiş, bu yetki, en son 7 Kasım 1985 tarihli “Evlendirme Yönetmeliği” ile düzenlenmiş, yurtdışında mahalli mevzuatın kabul etmiş olması koşulu getirilmiştir. Buna göre, Konsoloslarımız İsviçre mevzuatının izin vermemesi sebebiyle, “evlendirme” işlemi yapamamaktadır.

7. Tebligat Konusundaki Yetki ve Görevler:
“Tebligat”, bir dava, icra takibi ya da noterlik işi gibi konulardaki adli işlemlerin,hakkında işlem yapılan kişilere uygun biçimde bildirilmesinin resmi olarak belgelenmesidir. Hukuksal açıdan, tebligatın yaşamsal önemi vardır ve düzgün
yargılama ilkesinin en temel koşullarından sayılır. Davanın açılması aşamasında ve daha sonraki aşamalarında belli bilgilerin ve davayla ilgili kanıtların ve belgelerin taraflara bildirilmesi tebligat yöntemiyle sağlanmaktadır.Tebligat Kanununa göre, Konsoloslar yurtdışında Türk vatandaşlarına doğrudantebligat yapma yetkisine sahiptir. Buna göre, tebliğ edilecek evrak Konsolosluğa Dışişleri Bakanlığı veya Adalet Bakanlığınca ulaştırılır. Tebligat evrakı yabancı uyruklu bir şahsa tebliğ edilecekse, bulunulan ülkenin merkezi makamına iletilir. Türk vatandaşlarına yapılmak üzere Konsolosluğa ulaşan tebligat evrakı için ise, ilgiliye yazılı bir bildirimde bulunulur ve 30 gün içinde Konsolosluğa başvurması istenir. İlgili adresini değiştirmişse, yeni adresini Konsolosluğa bildirme yükümlüğü vardır. İlgili 30
gün içerisinde başvuruda bulunmazsa, tebligat yapılmış sayılır. İlgili, Konsolosluğa geldiğinde tebligat evrakını almaktan imtina ederse, 30 günlük süre sonunda yine tebligat yapılmış sayılır.

8. Konsolosların Seçim İşlerindeki Yetki ve Sorumlulukları:
Seçim işleriyle ilgilenmek, seçmenlere yardımcı olmak gibi hizmetler esasen konsolosluk görevleri arasında yer almamaktadır. Bununla birlikte, demokratik bilincin yükselmesi ve iletişim olanaklarının gelişmesi, yurtdışında yaşayan seçmenlerin, kendi ülkelerindeki siyasal olaylarla daha yakından ilgilenmelerine yol açmaya başlamıştır. Bu bağlamda, birçok ülkede seçimlerle ilgili olarak Konsoloslara görev verilmesi gittikçe yaygınlaşan bir uygulama olmaya başlamıştır.

Yurtdışındaki Türk seçmenlerin, Türkiye’deki seçimlerde oy kullanmaları konusunda Seçim Kanunu ve Seçmen Kütükleri hakkında çeşitli yasal düzenleme yapılmış olmasına rağmen, gümrük kapılarında oy verme olanağı dışında somut bir uygulama yapılabilmiş değildir. Bu konuda Yüksek Seçim Kurulu yetkili olup, en son 2010 yılı içinde Yurtdışı Seçim Kurulu oluşturulması ve bu çerçevede Yurtdışı Seçmen Kütüklerinin oluşturulmasına ilişkin bir tebliğ yayınlanmış, buna göre, web sayfamız aracılığıyla yapılan duyuruda, yurtdışındaki vatandaşlarımızdan beyanda bulunmamış olanların “Adres Beyan Formu” doldurarak, ikamet adreslerini yenilemeleri talep edilmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir